มะนาว
ชื่อสามัญ : Common Linne Lime
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Citrus aurantifolia Swing
ชื่ออื่น : หมากฟ้า ปะนอเกล มะนอเกละ มะเน้าด์เล ส้มมะนาว

 

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : มะนาวเป็นพันธุ์ไม้พุ่มขนาดเล็ก สูงประมาณ 1.5-4 เมตร แตกกิ่งก้านสาขา ต้นกิ่งมีหนามแหลมคม เปลือกลำต้นมีผิวเรียบเกลี้ยง ใบ เป็นใบประกอบใบย่อยใบเดี๋ยว ออกเรียงสลับกันมีคริบมีกลิ่นหอม ดอก ออกช่อเป็นช่อรวมกันเป็นกระจุกเล็กๆ ประมาณ 5-7 ดอก มีสีขาวกลิ่นหอม ผล กลม ผิวเรียบเกลี้ยง มีหลายขนาดแล้วแต่พันธุ์ ผลอ่อนมีสีเขียวเข้ม เมื่อแก่เปลื่อนเป็นสีเหลือง เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 3-4.5 ซม. ภายในผลมีน้ำรสเปรี้ยวจัด เมล็ดสีเหลืองอ่อน รูปร่างกลมรี

คุณค่าอาหาร : มะนาว 100 กรัม มะนาวมีคุณค่าโภชนาการและอาหารมากเหลือเกินมีสารอาหารอยู่หลายชนิด โดยเฉพาะ วิตามินซีที่ชีนั้นมีอยู่จำนวนมาก ซึ่งช่วยออกฤทธิ์รักษาโรคลักปิดลักเปิดได้อย่างดี นอกจากนั้นยังอุดมไปด้วยเกลือแร่ต่างๆ ไม่แพ้ผลไม้ชนิดอื่น
สรรพคุณทางยา : มะนาวมีคุณค่าสรรพคุณทางยามากมาย มะนาวเอาไว้ใช้เพื่อปรุงอาหาร มะนาวเอามาคั้นหรือบีบเอาน้ำนับว่ามีสรรพคุณมากมาย น้ำมะนาวนำมาคั้นกับดอกดีปลีที่ฝนกับน้ำสุก ใส่เกลือป่นลงไปเล็กน้อยรับประทานเป็นยาแก้เสมหะ แก้เจ็บคอ น้ำมะนาวนำมาผสมกับดินสิพอง นำมาทารักษาอาการอักเสบบวม

น้ำมะนาวช่วยรักษาโรคลักปิดลักเปิด และละลายก้อนนิ่วในกระเพาะปัสสาวะ รักษาโรคติดเชื้อในผิวหนัง ช่วยบำรุงประสาท ลดความดันโลหิต ป้องกันบาดทะยัก รักษาอาการตกขาว แก้อาการโลหิตจาง รักษาโรคกระเพาะอาหาร เปลือกของผลมะนาว นำมาหั่นเป็นชิ้นเล็กๆ โขกให้ละเอียดเอามาชงกับน้ๆร้อนดื่ม เช่น เดียวกับชา แก้อาการท้องอืดท้องเฟ้อ เรอเปรี้ยว จุกเสียดแน่นท้อง ใบมะนาว นำใบสดมาต้มดื่มเป็นยาแก้ไอ แก้ท้องอืด ทำให้เจริญอาหาร

แหล่งที่มา แสงแดด . ผัก 333 ชนิด คุณค่าอาหารและการกิน . กรุงเทพฯ : แสงแดด , 2548 .